Αποτίμηση Εκπαιδευτικής Επίσκεψης της Γ’ Ταξης Γυμνασίου στην Αθήνα και το Ναύπλιο

Μετά την απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων του 2ου Γυμνασίου Σάμου πραγματοποιήθηκε η πενταήμερη εκπαιδευτική επίσκεψη της Γ’ Ταξης του 2ου Γυμνασίου Σάμου (συνδεδεμένη με το πλαίσιο του αναλυτικού προγράμματος σπουδών στο μάθημα «Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία») σε Αθήνα και Ναύπλιο κατά το χρονικό διάστημα 27 Μαρτίου έως και 1ης Απριλίου 2025. Συμμετείχαν 51 μαθητές (21 αγόρια και 30 κορίτσια), με αρχηγό εκδρομής τον κ. Μπαρέκο Βασίλειο ΠΕ86 και συνοδούς καθηγήτριες, την κα Μεντέρη Ευαγγελία ΠΕ02, την κα Παπαστεργίου Μαρία ΠΕ07 και την κα Γιαννάκου Φωτεινή ΠΕ06.

Για την πραγματοποίησή της συνεργάστηκαν εκτός από τους παραπάνω καθηγητές, η Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Γυμνασίου κα Παπαδοπούλου Μερόπη, ενώ πολύτιμη ήταν και η οικονομική συνεισφορά του Συλλόγου Γονέων και κηδεμόνων του 2ου Γυμνασίου Σάμου.

Όσον αφορά την μετακίνηση των μαθητών αυτή έγινε ακτοπλοϊκώς και με μισθωμένο λεωφορείο. Το τουριστικό γραφείο ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ travel & tourism με έδρα το Καρλόβασι, στο οποίο είχε ανατεθεί η οργάνωση της εκπαιδευτικής επίσκεψης ήταν άψογο στη συνεργασία και με ευελιξία σε αλλαγές. Ο Σαμιώτης οδηγός μας κ. Τριανταφύλλου Σοφιανός ήταν απόλυτα συνεννοήσιμος, συνεργάσιμος και άριστος επαγγελματίας.

Έγινε μια διανυκτέρευση σε ξενοδοχείο στο κέντρο της Αθήνας και την επομένη η επίσκεψη μας στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης και τον Παρθενώνα. Εκεί η ξεναγός μας, μας κατατόπισε πλήρως για τα αξιοθέατα και τα ιστορικά γεγονότα. Δηλαδή για τα πρώτα ίχνη κατοίκησης στον φυσικά οχυρό λόφο της Ακρόπολης, για τα αφιερώματα στην προστάτιδα θεά Αθηνά, για τη χρηματοδότηση των έργων με πρωτοβουλία του Περικλή, για τον ναό Παρθενώνα με τις μετόπες που απεικόνιζαν σκηνές Γιγαντομαχίας – Αμαζονομαχίας – πομπή Μεγάλων Παναθηναίων κα, για τα Προπύλαια, τον ναό της Αθηνάς Νίκης, το Ερέχθειο και τον λόρδο Elgin που αφαίρεσε τη μία από τις Καρυάτιδες η οποία σήμερα κοσμεί το Βρετανικό Μουσείο κα. Επίσης θαυμάσαμε το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού και πιο δίπλα το Θέατρο Διονύσου καθώς και από απόσταση το Καλλιμάρμαρο που στην αρχαιότητα χρησιμοποιούνταν για την τέλεση μέρους των Παναθηναίων. Βγάλαμε πολύ όμορφες αναμνηστικές φωτογραφίες και συνεχίσαμε προς το Ναύπλιο αφού πρώτα κάναμε στάση στον Ισθμό της Κορίνθου και τον θαυμάσαμε περπατώντας την πεζογέφυρα.

Οι υπόλοιπες διανυκτερεύσεις έγιναν στο Ξενοδοχείο μας “ARTEMIS” στο όμορφο γραφικό Τολό, τουριστικό θέρετρο περίπου 3 χλμ από το Ναύπλιο. Μια διαμονή σε ένα πολύ ωραίο περιβάλλον, με όμορφη θέα (δίπλα στη θάλασσα) και με ένα ευγενικό και εξυπηρετικό προσωπικό. Το ίδιο κι όλας βράδυ αναχωρήσαμε για μια πρώτη γνωριμία με την ιστορική και πανέμορφη πόλη του Ναυπλίου. Περιηγηθήκαμε βράδυ στα παραδοσιακά σοκάκια, επισκεφτήκαμε την ιστορική πλατεία Συντάγματος και βγάλαμε τις πρώτες νυχτερινές μας φωτογραφίες από το φωτισμένο Μπούρτζι (την πανέμορφη αυτή νησίδα που καλύπτεται από παλαιό ενετικό φρούριο). 

Το Σάββατο 29/3 επισκεφτήκαμε το φρούριο Παλαμηδίου, εκεί που χτυπάει ακόμη και σήμερα η καρδιά του γέρου του Μοριά. Μπήκαμε, σε μικρές ομάδες όλοι μας στο ασφυκτικά μικρό μπουντρούμι που εικάζεται πως ήταν η φυλακή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και νιώσαμε οργή για την άδικη φυλάκιση του αγωνιστή του 1821. Ωστόσο απολαύσαμε την πανοραμική θέα του Ναυπλίου και βγάλαμε αναμνηστικές φωτογραφίες. Στην επιστροφή, η πλειοψηφία των μαθητών/τριων επέλεξε να απολαύσει την διαδρομή κατηφορίζοντας από τα περιβόητα σκαλιά με τα πολλά σκαλοπάτια (γνωστά ως 999 σκαλοπάτια, ενώ στην πραγματικότητα είναι μόνο 857!). Ακολούθησε ξενάγηση στο Πολεμικό Μουσείο παραρτήματος Ναυπλίου από το στρατιωτικό προσωπικό, όπου θαυμάσαμε ποικιλία στρατιωτικών στολών, όπλων και εξοπλισμού που χρησιμοποιήθηκαν στους αγώνες των Ελλήνων κατά το παρελθόν. 

Το ίδιο απόγευμα συγκεντρωθήκαμε στο Άγαλμα του Ιωάννη Καποδίστρια για την έναρξη του προγραμματισμένου μας εκπαιδευτικού προγράμματος με τίτλο “Ιστορική περιήγηση – Κυνήγι Ιστορικού Θησαυρού”  που διοργανώνει η εταιρεία “Άγω edu” (https://ago.edu.gr/ ). Την 1^η ώρα όλοι μαζί περπατήσαμε στα στενάκια της παλιάς πόλης του Ναυπλίου για να γνωρίσουμε την ιστορία της πόλης και να απολαύσουμε την ομορφιά της. Οι ξεναγοί του προγράμματος αναλυτικά μας παρέθεσαν τα ιστορικά γεγονότα που αφορούν την πρώτη Πρωτεύουσα της Ελλάδας και περάσαμε από εκεί που περπάτησαν και έζησαν πριν 2 αιώνες ο Καποδίστριας, ο Όθωνας, ο Κολοκοτρώνης και ο Υψηλάντης! Είδαμε το τζαμί του Αγά Πασά ή Βουλευτικόν το οποίο είναι μεγάλης ιστορικής σημασίας καθώς στέγασε την πρώτη μετεπαναστατική ελληνική Βουλή και στο οποίο έγινε η δίκη των στρατηγών Κολοκοτρώνη και Πλαπούτα επι Βαυαροκρατίας, το 1834. Στη συνέχεια είδαμε το κυβερνείο του Ι. Καποδίστρια το οποίο έγινε μεταγενέστερα οικία του Όθωνα γνωστό ως Παλατάκι, την οικία του Δημήτριου Υψηλάντη στρατιωτικού και αγωνιστή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 καθώς και το σπίτι της επαναστάτριας Μαντώ Μαυρογένους που σήμερα έχουν μετατραπεί σε ξενοδοχεία. Επισκεφτήκαμε εσωτερικά την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα όπου δολοφονήθηκε ο Καποδίστριας καθώς και τον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Γεωργίου και παράλληλα πληροφορούσαμε τους μαθητές μας για την ιστορία των κτιρίων, δρόμων, μνημείων και πλατείας. Την 2^η ώρα ακολούθησε το διαδραστικό παιχνίδι ανακάλυψης του ιστορικού θησαυρού που κρύβει το Ναύπλιο. Οι μαθητές/τριες σχημάτισαν 3 ομάδες: Γ1, Γ2 και Γ3. Τους δόθηκε ο χάρτης της πόλης και ερωτηματολόγιο με ιστορικούς γρίφους. Αυτοί κλήθηκαν να απαντήσουν, να επισημάνουν στον χάρτη το αξιοθέατο και έπειτα να μεταβούν εκεί όπου έπρεπε και να βγουν αναμνηστική φωτογραφία με γυρισμένες πλάτες ως απόδειξη επίλυσης του γρίφου. Και οι τρεις ομάδες ολοκλήρωσαν με επιτυχία όλους τους γρίφους και καταλήξαμε στην Κεντρική Πλατεία Συντάγματος. Εκεί ανακηρύχθηκε νικήτρια η ομάδα με τον καλύτερο χρόνο, βγήκαμε ομαδικές φωτογραφίες και μοιράστηκαν από το διοργανωτή σε όλα τα παιδιά και στους εκπαιδευτικούς δωρεάν το βιβλίο «Το Κρυφό Σημείο», μια περιπέτεια παιδιών με ιστορικά στοιχεία, όπου το ομαδικό πνεύμα και ο κοινός στόχος καθορίζουν τα πάντα. Η μέρα έκλεισε με βραδινή βόλτα στο Ναύπλιο.

Την επόμενη μέρα, Κυριακή 30/3 κατευθυνθήκαμε για τον Αρχαιολογικό χώρο της Επιδαύρου για να δούμε κυρίως το ομορφότερο ‘’ζωντανό’’ αρχαίο θέατρο του κόσμου, ένας μοναδικός αρχαιολογικός χώρος κι ένα φυσικό τοπίο που γαληνεύει την ψυχή. Οι καθηγητές παρείχαν πληροφορίες για τα μέρη που επρόκειτο να επισκεφτούμε – όσον αφορά την ιστορία, κατασκευή και γενικότερα ό,τι χρήζει αναφοράς. Άφθονα πηγαία ιαματικά νερά, βρισκόταν το Ασκληπιείο, η έδρα του θεού ιατρού της αρχαιότητας και το σημαντικότερο θεραπευτικό κέντρο όλου του ελληνικού και ρωμαϊκού κόσμου. Το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου μας εντυπωσίασε τόσο για το μεγάλο μέγεθος του όσο και για την άριστη ακουστική του. Ανεβήκαμε στο τελευταίο διάζωμα όπου διαπιστώσαμε ότι ακούγονται πεντακάθαρα οι ομιλίες από την σκηνή του θεάτρου. Εκεί στην σκηνή της Επιδαύρου, η Θεατρική Ομάδα του Σχολείου μας υπό την επιμέλεια της καθηγήτριας κας Μεντέρη, παρουσίασε ένα “δρώμενο” από την “Ελένη” του Ευριπίδη που είχε προετοιμάσει. Οι μαθητές και οι μαθήτριες κατενθουσιάστηκαν αφού για λίγο μεταφερθήκαμε σε μια άλλη εποχή, σε έναν άλλο χώρο, ιερό, γίναμε για λίγο θεατές και υποκριτές με οδηγό τον αρχαίο τραγικό Ευριπίδη, τον φιλόσοφο του αρχαίου θεάτρου. Στο τέλος δεχτήκαμε θερμό χειροκρότημα από όλους τους επισκέπτες του θεάτρου και από άλλα σχολεία που εκείνη τη στιγμή παρευρίσκονταν και περίμεναν να ολοκληρώσουμε το θεατρικό μας. Μία μοναδική βιωματική εμπειρία για όλους μας. Κατανοήσαμε γιατί οι αρχαίοι ημών πρόγονοι επέλεξαν αυτόν τον τόπο για την ανέγερση του πιο φημισμένου Ασκληπιείου, το μέρος που γεννήθηκε η ψυχαγωγία (αγωγή ψυχής), καθότι το θέατρο φτιάχτηκε με σκοπό τη διασκέδαση και τη θεραπεία των ασθενών. Δεν παραλείψαμε να επισκεφθούμε εκεί και το Αρχαιολογικό Μουσείο Ασκληπιείου που τα εκθέματα του χρονολογούνται από την αρχαϊκή ως τη ρωμαϊκή εποχή και το είδος των εκθεμάτων ποικίλει και περιλαμβάνει, επιγραφές, ιατρικά εργαλεία, ακροκέραμα, ανάγλυφα, αγάλματα μεγάλου μεγέθους αλλά και πολλά αναθήματα μικρού μεγέθους, καθώς και μεγάλα τμήματα σημαντικών αρχαίων κτηρίων από το ιερό του Ασκληπιού.

Το μεσημέρι μας βρήκε στις Μυκήνες, εκεί που χτυπούσε η καρδιά του πρώτου σημαντικού χερσαίου Ελληνικού πολιτισμού, του Μυκηναϊκού. Μας περίμενε ο αρχαιολόγος ξεναγός μας, ο οποίος ιδιαίτερα αναλυτικά και παραστατικά μας εξήγησε για τη μυθολογία που εμφανίζει τον Περσέα ως ιδρυτή των Μυκηνών, για τον μυθικό Αγαμέμνονα και την εκστρατεία στην Τροία κ.α. και μας ξενάγησε στο χώρο. Περάσαμε από την Πύλη των Λεόντων μέσα στην ακρόπολη των Μυκηνών αισθανόμενοι δέος από τα “Κυκλώπεια τείχη”. Η ξενάγηση συνεχίστηκε μέσα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μυκηνών όπου θαυμάσαμε υλικό που προέρχεται από τις ανασκαφές στην ακρόπολη των Μυκηνών καθώς και αντίγραφο του χρυσού νεκρικού προσωπείου του Αγαμέμνονα, εύρημα της ανασκαφής των Μυκηνών το 1876 από τον Ερρίκο Σλήμαν, όπου το πρωτότυπο εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Ακολούθως μπήκαμε μέσα στον εντυπωσιακό θολωτό τάφο του Ατρέα, με εσωτερικό ύψος 13,5 μέτρα και διάμετρο 14,5 μέτρα που ήταν ο ψηλότερος και ευρύτερος θόλος στον κόσμο για πάνω από χίλια χρόνια, μέχρι την κατασκευή του Ναού του Ερμή στις Βαίες και του Πάνθεον στη Ρώμη. Μιλώντας, ο ξεναγός μας έδειξε στο τάμπλετ του αναπαράσταση της ομορφιάς που είχε κατά το παρελθόν με τους διάκοσμους στην πύλη εισόδου του τύμβου και τα ημιστήλια από πράσινο ασβεστόλιθο με ζιγκ-ζαγκ, τη ζωφόρο με ρόδακες και σπειροειδή διακόσμηση με ταινίες κόκκινου μαρμάρου. Τμήματα που αφαιρέθηκαν από τον Λόρδο Έλγιν στις αρχές του 19ου αιώνα και βρίσκονται τώρα στο Βρετανικό Μουσείο και στο Μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο.

Μετά την τελευταία βραδινή βόλτα μας στην πόλη του Ναυπλίου, όσοι επιθυμούσαν παρακολούθησαν τον ποδοσφαιρικό αγώνα Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός που μετέδιδε η συνδρομητική τηλεόραση στην καφετέρια που βρισκόταν ακριβώς δίπλα από το ξενοδοχείο μας με συνοδεία εκπαιδευτικών. Επίσης σε παραδίπλα καφετέρια πάντα με συνοδεία εκπαιδευτικών, μαθητές και καθηγητές μαζί χορέψαμε ελληνικούς παραδοσιακούς και λαϊκούς χορούς αλλά και ξένους και διασκεδάσαμε.

Τη Δευτέρα 31/3 ξεκίνησε η επιστροφή μας προς Αθήνα με στάση στο εμπορικό κέντρο RIVER WEST το οποίο βρίσκεται καθ’ οδόν και λίγο πριν τον Πειραιά στο Αιγάλεω για ψώνια αλλά και για να γευματίσουμε. Η απρόσμενη τροποποίηση του δρομολογίου του πλοίου μας με νέα ώρα αναχώρησης από Πειραιά τα μεσάνυχτα λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών μας έδωσε τη δυνατότητα να επισκεφτούμε την Πλατεία Συντάγματος. Από εκεί διασχίσαμε περπατώντας τον εμπορικό δρόμο της Ερμού και κάναμε σύντομη στάση στο Βυζαντινό εκκλησάκι της Παναγίας Καπνικαρέας όπου αναφερθήκαμε στα ιστορικά του στοιχεία. Ακολούθως επισκεφτήκαμε την Πλατεία Μοναστηρακίου και βγάλαμε ομαδική φωτογραφία έμπροσθεν της Βιβλιοθήκης του Αδριανού. Περπατήσαμε την Αδριανού θαυμάζοντας την Αρχαία Αγορά Αθηνών και σταματήσαμε σε καφετέρια στο Θησείο για ροφήματα ή σνακ με καταπληκτική θέα την Ακρόπολη των Αθηνών. Καταλήξαμε στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, όπου εκεί μπροστά από το κτίριο της Βουλής των Ελλήνων είδαμε ένα πρόχειρο μνημείο για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη με κάποια λουλούδια και κεριά ακουμπισμένα καθώς και όλα τα ονόματα των θυμάτων από τα Τέμπη να έχουν γραφτεί με κόκκινη μπογιά κάτω στην άσφαλτο. Αφού κι εμείς αποτίσαμε φόρο τιμής, φύγαμε προβληματισμένοι με το πούλμαν για Πειραιά. 

Το πρόγραμμα της εκδρομής μας είχε απόλυτη επιτυχία, παρά το σύντομο χρονικό διάστημα της επίσκεψής σε Αθήνα και Ναύπλιο, κατορθώσαμε να επισκεφθούμε πολλούς αρχαιολογικούς χώρους το οποίο άλλωστε ήταν και ο στόχος συνολικά του προγράμματός μας και να εμπλέξουμε τους μαθητές/τριες μας σε διαδραστικές βιωματικές εμπειρίες που συνδύαζαν τη θεωρία με τις δράσεις. Θεωρούμε ότι αυτοί κατάφεραν σε μέγιστο βαθμό να συμμετέχουν ενεργά, τόσο μέσω της προετοιμασίας τους (συλλογή πληροφοριών), του θεατρικού δρώμενου που μελέτησαν και υλοποίησαν, του διαδραστικού ιστορικού παιχνιδιού “κυνήγι θησαυρού στο Ναύπλιο” που ομαδικά έπαιξαν, των συζητήσεων που ακολούθησαν μετά από κάθε επίσκεψη/ομιλία, των ομαδικών δραστηριοτήτων ψυχαγωγίας μαζί με τους συνοδούς τους καθηγητές κ.α. Σημαντική επίσης ήταν και η επαφή των μαθητών αναμεταξύ τους μέσω της συγκατοίκησης στα δωμάτια, των ομαδικών συζητήσεων στο λεωφορείο και στα πλοία, που αύξησε το βαθμό συνοχής τους σε ομάδα και της εξωστρέφειάς τους. Ομοίως σημαντική ήταν και η προσπάθεια αυτονόμησής τους, καθώς πολλά από τα παιδιά δεν είχαν ξαναταξιδεύσει εκτός Σάμου. 

Αποχαιρετούμε τους απόφοιτους μαθητές & μαθήτριές μας από το Γυμνάσιο, ελπίζοντας ότι η εκδρομή αυτή θα αποτελέσει μια όμορφη ανάμνηση ζωής και τους ευχόμαστε καλή φώτιση στις επιλογές τους, υγεία και δύναμη για να καταφέρουν να πραγματοποιήσουν όλα τα όνειρα και τους στόχους τους.

Οι Συνοδοί Καθηγητές 

Μπαρέκος Βασίλειος, Γιαννάκου Φωτεινή, Παπαστεργίου Μαρία, Μεντέρη Ευαγγελία